Online Çift Terapisi

Online çift terapisi hakkında ayrıntılı bilgiler vereceğim yazıma başlarken gündeme kısaca değinmek istiyorum. Ülkemizde ve tüm dünyada Kovid 19 pandemisi başladığında, çoğu hizmet gibi çift terapisi de internet üzerinden, yani çevrimiçi olarak yapılmaya başlandı. Pandemi başlamadan kısa süre önce, görev yaptığım merkezimde çok sayıda çiftle yüz yüze seanslar yapıyordum. Pandeminin başlaması ile, sürekli olarak bir hastalık telaffuz edilmeye başlandı. Normal çalışma yaşamının nasıl değiştiğini hepimiz kendi gözlerimizle gördük.

Online Çift Terapisi

Online çift terapisi, aslında yüz yüze karşılıklı sohbet şeklinde gerçekleşen ve çiftlerin ilişkilerini geliştirmeyi amaçlayan çift terapisi ile bire bir aynı çalışmadır.

Odağında, eşlerin hem bireysel olarak yaşadıkları problemler, aralarında ortaya çıkarak her ikisini zorlayan durumlar, ve çiftin ilişkisini olumlu ya da olumsuz etkileyen tüm konular yer alır.

Bireysel durumların ya da eşlerden birinin hayatta karşılaştığı olumsuzlukların ilişkiye etkisi de çift terapisti ile birlikte ele alınır.

Bizim insanlarımızın bir kısmı halen online çift terapisine mesafeli dursa da, aslında yapılan bilimsel araştırmalara göre online yapılan seanslar aynen yüz yüze seanslar ölçüsünde etkilidir.

Online çift terapisi çalışmalarında benim kullanmakta olduğum model yıllar boyu takip ettiğim, yıllardır eğitimlerini düzenli olarak almaya gayret ettiğim PACT çift terapisi modelidir. Bu model, çift sorunlarının çözülmesinde, bize bilimsel ve bilimsel olmasının yanı sıra, son derece yararlı sistematik yöntemler sunmaktadır.

Klinik Psikolog Serhat DAMAR – Çift Terapisti

Online çift terapisi etkili mi?

Online çift terapisi, aynen klasik, yani yüz yüze çift terapisi gibi etkilidir. Çift ilişkisinde görülen ilişkisel problemleri aşma konusundaki etkisi araştırılmış, yapılan bu çalışmalar aynen yüz yüze çift terapisi gibi etkili olduğunu göstermiştir.

Online çift terapisi ücretleri ne kadar?

Ülkemizde online çift terapisi ücretleri, çok büyük değişkenlik göstermektedir. Özellikle de Kovid 19 pandemisinin, ardından da Rusya – Ukrayna savaşının dünya ekonomisi üzerindeki etkileri olumsuz olmuştur. Her ihtiyacın (ev ve iş yeri kiraları, ihtiyaç malzemeleri ve her şey) fiyatını yükselttiği gibi, seans ücretlerini de yükseltmiştir.

Üniversiteden yeni mezun olmuş olan, çift ve evlilik ilişkisi konusunda deneyim sahibi olmayan, mesleki eğitimleri ve deneyimi bulunmayan bir terapist 150 – 200 TL gibi nispeten düşük ücretlerle seanslar vermektedir.

Deneyimli çift terapistlerinin ücretleri ise daha yüksektir. Deneyimli çift terapistlerinin seans ücreti, 450 – 500 TL gibi ücretlerden başlamaktadır. Bu ücretler 3.000 TL’ ye kadar çıkmaktadır. Çoğu çift terapisti seans suresini 50 dakika olarak belirlemektedir. Benim kendi uyguladığım çift terapisi ve online çift terapisi çalışmalarının süresi ise tam bir saat, yani 60 dakikadır.

Online çift terapisinde ne yapılmaz?

  • Online çift terapisinde ilişkiye zarar veren bir davranışın sürdürülmesine yönelik bir karar alınamaz. Örneğin, patolojik kumar oynama davranışı veya eşe fiziksel şiddet uygulamak hiç bir şekilde meşrulaştırılamaz, görmezden gelinemez ve sürdürülmesi talep edilemez. Her ikisi de evlilik ilişkisini ve eşler arasındaki bağı paramparça eden davranışlardır. Ben kendi çalışmalarımda patolojik kumar bağımlısı insanlarımızın evlilik ve çift ilişkilerindeki problemleri çözmek üzerine çalışıyorum. Fiziksel şiddetin görüldüğü çiftlerle çalışmıyorum. Bir ilişkide fiziksel şiddet varsa konu çift terapisinin konusu olmaktan çıkmış ve adli bir konu halini almış demektir.
  • Online çift terapisi çalışmalarını yaparken asla taraf tutmadan, eşlerden birini “haklı”, diğerini ise “suçlu” görmeden, her ikisine de tarafsız bir gözle bakıyoruz. İnsanların zorlandıkları ve aşamadıkları konularda onları anlamaya çalışıyoruz.
  • Online çift terapisi çalışmalarında bireyleri ve de çiftleri asla yargılamadan, kabul ilkesiyle hareket ederek insanlarımıza yardımcı olmaya çalışıyoruz.

Online çift terapisinde ne yapılır?

  • Benim uygulamakta olduğum online çift terapisi seanslarında, ilişkinin genel durumunun iyileştirilmesi,
  • İlişkinin güçlendirilmesi…
  • Yakınlık hissinin güçlendirilip bir yandan da,
  • Eşler arasında karşılıklı duyarlılığın ve duygusal bağlılığın geliştirilmesi…
  • Problemlerin ve çatışmaların etkili olarak çözümlenmesi, başlıca gündemi oluşturur.

Online çift terapisine katılan eşlerin her biri eşit ölçüde söz hakkına sahip olacaktır. Bu söz hakkı kullanılırken, diğer eş de her zamankinden çok daha özenli ve dikkatli şekilde eşinin kendisine yolladığı mesajları doğru olarak almaya çalışacaktır. Bu seanslar sırasında ben de sorduğum sorular ve yaptığım tarafsız yorumlar ile bu seansları yapılandırırım.

Aslında bunların tümü önemli ve değerlidir. Aynen online çift terapisi seansında olduğu gibi, gündelik yaşamlarında da çiftlerin ulaşması gereken nihai hedefler… Uzlaşmak, ve eşler üzerinde stres yaratan konuların tatlıya bağlanması, barışın sağlanmasıdır.

Online çift terapisi kaç seans sürer?

Aslında bu soruya herkes için geçerli tek bir cevap verebilmek zordur çünkü her çiftin ilişkisi de, yaşadığı sorunlar da çok farklıdır. Her çiftin yaşadığı sorunların yaşamlarını etkileme biçimleri de farklıdır. Bu yüzden de, bir çiftin kaç seans online çift terapisi almasının yeterli olacağına çiftle konuşarak beraber karar veriyoruz.

Online çift terapisinin avantajları nelerdir?

  • Online çift terapisi güvenlidir. Görüntülü ve sesli görüşmeler şifrelenmiş programlar üzerinden gerçekleştirildiğinden, üçüncü kişiler tarafından kesinlikle izlenememektedir.
  • Danışan bilgilerinin gizli tutulması ilkesi, aynen yüz yüze seanslarda olduğu gibi online çift terapisi seansları için de geçerlidir.
  • Kendi ortamınızda daha rahat hissedersiniz. Kendi evinizin ya da iş yerinizin bildiğiniz, tanıdık gelen rahat ortamında seansınızı yapıyor olmak, çok daha rahat hissettirecektir.
  • Seans ücretleri daha uygundur. Online çift terapisi seansları yüz yüze çift terapisi seanslarından daha uygun ücretlerle yapılmaktadır.
  • Online seanslara katılım oranı çok daha yüksektir. Trafik yoğunluğu ya da kar / yağmur yağışları nedeniyle seans iptali durumları yaşanmaz.

Online çift terapisi seanslarında benim uygulamakta oldum yöntem PACT (Psychobiological Approach To Couples Therapy) yöntemidir. Bu yöntemin özelliklerini kısaca şu şekilde ifade edebilirim:

  • PACT yöntemi, Amerikalı çift terapisi uzmanı Dr. Stan Tatkin tarafından geliştirilmiştir. Bu yöntem farklı bilimlerin bir araya getirilmesi ile oluşmuş kompleks bir terapi yaklaşımına sahiptir.
  • Özellikle bağlanma teorisi, gelişimsel sinirbilim ve uyarılma regülasyonu üzerine odaklanır.
  • Etkili bir çift terapisi yaklaşımı olduğunu ifade etmezsem olmaz. Daha önce uyguladığım çift terapisi yaklaşımlarının bizim kültürümüzde PACT kadar çalışmadığını da söyleyebilirim.
  • PACT çift terapisi modelinde, nörobilim ve nöroanatomiye ilişkin ciddi ve yüklü bir eğitim alırız. Bu eğitimde özellikle insan beyninin incelenmesi çok önemlidir. Uzun ve aşamalı olan eğitim sürecinde nöroanatomi ve beyin anatomisine odaklanır, insan beyninin nasıl çalıştığını çok iyi öğreniriz.
  • İnsan beynini iyi anlamak, anatomisini bilmek ve çalışma sistemi üzerinde kafa yormak insanı ve ilişki kurma biçimlerini anlamamızı gerçekten kolaylaştırmaktadır.

İnsan beyninin bir bölümü tehdit ve tehlikeyi azaltmaya yönelik çalışırken bir diğer bölüm ise sevme ve bağlanmaya yönelik olarak çalışır. Biz PACT terapistleri, bu biyolojik gerçeğin farkında olarak çiftlere yardımcı olmak için elimizden gelenin en iyisini yapmak için çalışırız.

PACT çift terapisine katılan çiftler, eşler diğer çift terapisi modellerinden farklı bir deneyim yaşarlar. Bunlardan birkaçını şu şekilde sayabiliriz. Bizler eşinizin ve sizin bedeninizde, yüzünüzde, ses ve mimiklerinizde her an gerçekleşen değişimlere dikkat ederiz. Seans süresince, her ikinizin verdiği tepkilere de odaklanırız. Problem yaşadığınız durumlara benzer durumları seansta yaratıp, bunlara çözümler üretmenizi de isteriz. Bu modelde, diğer çift terapisi modellerine göre çok daha az sayıdaki seansla problemler çözümlenmektedir.

Benim uygulamalarımda seanslar bir saat sürer ve çoğunlukla çalıştığım çiftler kendi tercihleri ile bu seans süresini uzatmak isterler. Genellikle 2 ya da 3 saat (Yani 2 ya da 3 seans) almaktadırlar. İnternet üzerinden yapılan çift terapisi seanslarımıza katılan bazı çiftler 6 seans talep ederler ve bu çiftlerimizle 6 saat süren çalışmalar yapılır. 6 saatlik bir çalışmada genellikle ihtiyaç halinde ara veririz, ve kaç kez ara vereceğimizi de en başından konuşarak çalışmaya başlarız. Uzun süre çalışmak son derece etkili olmaktadır. Çalışmanın daha derinlemesine etki etmesi için uzun sürelerle çalışılması elbette ki çok daha yararlıdır.

Çift terapisi dediğimiz uzmanlık çalışması, farklı farklı isimlerle ifade edilmektedir. Örneğin ilişki terapisi, evlilik danışmanlığı ya da aile danışmanlığı şeklinde de ifade edilir.

Bunların tümü aslında yapılan çalışma temelini ifade eder. Elbette ki, her birinin uygulayıcısının kullandığı modeller farklı olacaktır, uygulayıcının sahip olduğu beceriler farklı olacaktır. Bu özellikler ise, bunların etkinliği üzerine etkili olacaktır.

Tümünün uygulanma amacı, evli olan ya da olmayan çiftlerin birbirlerini ve aralarındaki ilişkiyi daha iyi anlamalarını, birbirlerine karşı daha duyarlı olabilmelerini sağlamaktır.

Çözümlenemeyen sorunlar olduğunda, bu sorunlarla nasıl baş edileceği bulunmaya çalışır. Bu sorunların daha ılımlı bir yaklaşımla nasıl tatlıya bağlanabileceği konularına odaklanan özel yaklaşımlardır. Çiftlerin kendi başlarına çözüm bulamadıkları önemli sorunların ele alındığı bu çalışmalarda, hem düzgün ve doğru iletişim kurulması… Hem de iletişimdeki problemlerin sebep olduğu ve çift arasındaki yakınlık hislerine ve bağlanmaya zarar veren özellikler daha iyi tanımaya çalışılır.

Bu çalışmalara yön veren ve bu çalışmaların hangi yöne doğru ilerlemesi gerektiğini belirleyecek olan da çift terapisti ile çiftin karşılıklı diyaloglarıdır.

Eşlerin her ikisinin de kendi bireysel anlatımlarıyla oluşturmuş oldukları, ulaşmayı amaçladıkları hedefler de beraber, konuşularak belirlenir.

Online çift terapisine ne zaman başvurulmalı?

Aslında ideal olan, online çift terapisi çalışmalarına ilişki tümüyle bozulmadan başvurmaktır. İpler kopma noktasına geldiğinde, buradaki durumu düzeltmek daha zor olmaktadır. Bizler toplum olarak genelde sorunlar iyice büyüyüp de devasa bir probleme dönüşmeden çözüm arayışına girmiyoruz.

Bu durum hastalıklar konusunda da aynıdır. Çok hastalanmadan, ya da artık dişimizin ağrısı dayanılmaz hale gelmeden doktora ve diş hekimine başvurmuyor, yardım talep etmiyoruz.

Çift terapisinde de durum böyle oluyor. Ne yazık ki çiftler bir uzman desteği almak için başvurma konusunda genellikle çok geç kalıyorlar. Göz önünde bulundurulması gereken ilkelerden biri, çift terapistine, ilişkideki sorunlar kördüğüm olmadan gidilmesidir. Büyük bir felaket kopmadan, eşler birbirinden ayrılmayı ya da boşanmayı telaffuz etmeye başlamadan bir uzman yardımı alınması mantıklı olacaktır.

Benim çift terapisine başlamalarını tavsiye ettiğim çiftlerin başında, belli özel dönemlerden geçen çiftler gelmektedir. Bu özel dönemlerin başında ise kriz dönemleri gelir. Aldatma, sadakatsizlik, sırlar, büyük yalanlar gibi travmatik durumlar ortaya çıktığında, mutlaka online çift terapisi desteği alınmasını tavsiye ediyorum. Bkz. Evlilikte Yalan Söylemek

Bu tür dönemlerde çift terapisinin kesinlikle koruyucu bir etkiye sahip olduğunu düşünüyorum. Çift ilişkisini ve evliliği koruyor, özellikle de eğer ilişki hala sağlam ise, hem ilişkinin bozulmasından, hem de ayrılık ve boşanmadan koruyor. Kendi haline bırakıldığında çiftlerin bir önceki paragrafta ifade ettiğim büyük sorunları, zaman içinde bir kangrene dönüşerek evliliğin ve ilişkinin kaybedilmesine neden olmaktadır.

“Eşim çift terapisine katılmak istemiyor”

Eşlerden her ikisinin de terapiye katılmasını bekleriz ve ideal olanı da budur. Bazen eşlerden birinin seansa katılmayı reddettiği durumlarla da karşılaşıyoruz. Eşlerin el birliğiyle, yardımlaşarak ve problemleri çözerek ilişkiyi geliştirmeleri en doğal ve doğru yoldur.

ABD ve AB ülkelerinde kargo gönderileri belli bir ağırlığın üzerinde olduğunda, yani ağır olduğunda kargo kutusunun üzerinde “Two Person Lift” yazar. Bunun Türkçe karşılığı, “İki kişinin Kaldırması Gereken Yük” veya “İki Kişilik Yük” olmaktadır. İki eşin birlikte kurdukları ilişkiyi geliştirmek için sadece bir eşin tek başına çaba göstermesi de, onun aslında tek başına taşıyamayacağı ağır bir yükü kaldırması gibidir. Ya da, tek başına üstesinden gelemeyeceği bir problemi çözmeye çalışması gibidir. Katılmayan diğer eş, hem eşini tek başına bırakmıştır, hem de ilişki ile ilgili sorumluluk almayı reddetmiştir. Çift ilişkisi eşlerden sadece birinin çabalarıyla ne kadar düzelebilirse, terapiye katılan eş o kadar bir düzelme sağlayabilir.

Terapiye gelmeye gönüllü olan eş, isteksiz olan eşi davet etmeli ve bu konuda talepte bulunmalıdır. “Gel birlikte gidelim. Ne yapacağımızı çift terapistimizle birlikte konuşalım. Bize yol göstersin”.

Çift terapisinden ne beklemeliyiz?

Bazen evlilik ve ilişki kurtarılamaz noktalara gelebiliyor. Bazen eşler ilişkinin geleceği ile ilgili kararsız kalabiliyorlar. Bazense eşler ilişkiyi kurtarmak isteyip istemediklerinden emin olamıyorlar. Çift terapisinden bekleyebilecekleriniz net ve somuttur.

Amaç, bir ilişkiyi ya da bir evliliği kurmuş olan iki insanın o gelinen noktada yapabileceklerinin en iyisini yapmalarının sağlanmasıdır. Daha fazla kaybedecekleri zaman yoktur. Telafisi olmayan bir yerdedirler, ilişki ve evlilik için ellerinden gelenin en iyisini yapmaları artık bir zorunluluk halini almış durumdadır. Biz çift terapistlerinin amacı da, aslında tam olarak budur.

Bazı durumlarda ilişki devam etsin mi, yoksa bitsin mi sorusuna cevap aranıyor. Bu sorulara cevap vermeye çalışan çiftlerin işi gerçekten de zordur. Aslında eşlerin birbirine karşı duyarlılığının sağlanması ve o duyarlılıkla görevlerin, sorumlulukların yerine getirilmesi ve ardından ilişkinin gelişimi için sorumluluk almaları çok önemlidir. Bunu yapmak için gönüllü olarak çalışmaları önemlidir. İlişkinin bitmesi ya da devam etmesi kararından çok daha önemli olan budur. Bitirmek çok basit ve kolaydır. Bitmemesi için emek verip gayret etmek, gönüllü olarak kurtarma çabasına girmekse emek vermek anlamına gelir. Başlangıçta veya başlangıçtan sonraki zamanlarında hatırı sayılır emek verilmemiş bir evliliğin son günlerinde kurtarma çabasına girmek de takdiri hak eder.

“Aslında biz mükemmel çiftiz” diyerek başarılı ve mutlu bir evlilik rolü yaparak sahte başarı hikayeleri yazmaktansa, kurulan ilişkiden ve katıldıkları çift terapisinden bir şeyler öğreniyor olmaları son derece önemlidir. Çift terapisine katılan eşlerin ayrı ayrı bireysel ve beraber çift olarak paylaştıkları hedeflerinin olması çok önemlidir.

Çift terapisti ile yapılan çalışmalarda onunla birlikte ilerlemenin nereden nereye geldiğini görmek önemlidir. Hedeflere ulaşma konusunda hangi aşamalara gelindiği mutlaka konuşulup karşılıklı olarak değerlendirilmelidir. Eşlerin birbirleriyle olan etkileşim ve iletişimlerinde ufak tefek de olsa değişimler gözlemlenmelidir. Hafif davranışsal değişimler görülüyor olmalıdır ve bunların hepsine dikkat edilmelidir. Bu şekilde çift terapisi süreci ilişkinin gelişmesi ile beraber sürdürülen ve gelişim tamamlandığında hedeflere ulaşıldığında da sonlandırılan bir süreçtir.

Online çift terapisi hakkındaki yazımın sonlarına ulaşmış bulunuyorsunuz. Yazıma zaman ayırıp okuduğunuz için size teşekkür ediyorum. Sağ olun, var olun. Online çift terapisi hakkında bilgi ve randevu almak için iletişim telefonumu arayınız…

Serhat DAMAR

Klinik Psikolog / Çift Terapisti (PACT)