Ayrılmak İstiyorum

Evliliğinizde ya da ilişkinizde zaman zaman kendinizi “Ayrılmak istiyorum” derken bulduğunuz oluyor mu? Bazen sevgilimden ayrılmak istiyorum diyor olabilirsiniz. Evli çiftlerde de, henüz evlenmemiş çiftlerin bir bölümünde de zaman zaman ayrılma düşünceleri olur. Bu düşüncenin aklımızdan geçmesi, bazen bu düşüncelerle günlerce uğraşmanız da son derece normaldir.

Kendinize şu soruları da sorarsınız… “Ayrılmanın zorunlu olduğu bir durumda mıyız?”, “İlişki konusunda yapılabilecek hiç bir şey kalmadı mı?”, ya da “İlişkimle ilgili olarak artık bir şeyler yapma isteğini kaybetmiş durumda mıyım?”.  İlişkinin sonuna mı geldiniz, yoksa bu istek sadece bir düşünceden ibaret midir?

“Ayrılmak İstiyorum” diyorsanız…

Gerçekten bir ayrılık istediğinizden emin olmanın çok da kolay olmadığını söyleyebilirim. Ayrılmak istiyorum düşüncesinin ara sıra akla geliyor olması, zaman zaman da bunun gerçekleştirilmesi istenen bir hedefe dönüşmesi… Sonra vazgeçilmesi. Kişinin kendisini bunu düşünmekten ve bununla da ilgili planlar yapmaktan alamaması, çok somut bir şekilde ilişkide ciddi bir problem olduğunu gösterir.

1. Ayrılmalı mıyım?

Gerçekten ayrılmalı mısınız? Ayrılma düşüncenizin gerçekleşmekten uzak ve sadece bir düşünce olduğunu, ya da tam tersine… İlişkinizde cidden yolun sonuna geldiğinizi ve yolun sonunda, zor da olsa bu ayrılığı gerçekleştirmek gerektiğini nasıl anlarsınız?

Bunun için ilişkiye bakmak gerekir ve ilişkide belli özellikleri aramak, karar verirken yararlı olacaktır. Evet gönül rahatlığıyla ilişkinin devamı ya da bitirilmesi için partner veya eşle oturulup konuşulabilir.

2. İlişkimde Dengesizlik Var

İlişkide bir dengesizlik hissediyorsanız, yani “İlişkinin büyük yükünü, ağırlığını taşıyan benim, ama o hiçbir yük kaldırmıyor”, ya da, “Ben fedakarlıklar yaparken o aynı durumda benim için hiçbir fedakarlık yapmıyor, ben istesem de yapmıyor” dediğimizde… Evet ilişkide bir dengesizlik olduğunu kabul etmek gerekir.

3. İlişkimde Güvensizlik Var

Eşiniz veya sevgilinizle ilişkinizde güvensizlik artık bir sorun haline geldiyse, örneğin eşiniz eve sürekli olarak geç geliyorsa, nerede olduğundan emin olamıyorsanız, bir yerde olduğunu söylediğinde gerçekte söylediği yerde değil de bambaşka bir yerde ortaya çıkıyorsa… Dahası, elinizde bu tür kanıtlardan çok sayıda varsa, o zaman şiddetli bir güven problemi yaşamanız son derece normaldir.

Eve saat kaçta geleceğini, nerede olduğunu bildirme gibi konularda net bilgi vermeyen, karanlık noktalar bırakmayı tercih eden eşler, çift ilişkilerinin zarar görerek zamanla bozulmasına yol açmış olurlar. Yaşanan onca güvensizlik, yanlış bilgilendirme ve yanıltma sonucu eş duygusal olarak uzaklaşmış bir halde ilişkiyi sorgulamaya başlar.

4. İkimiz Çok Farklıyız

“Ben ayrılmak istiyorum” diyen kişilerin sahip oldukları değerler yönüyle eşlerinden çok farklı olduklarını görüyoruz. Eşlerin sahip oldukları değerlerin aynı ya da benzer olması, iki eşin birbirine yakınlık duyması için ve birbirleriyle ilişkilerini sürdürmelerinde önemli bir noktadır. Birbirine yakın değerlere sahip olan eşler karşılıklı olarak birbirini daha iyi anlar, duygusal olarak birbirine daha yakın hisseder.

Zamanın nasıl geçirileceği ve işten sonraki zamanların nasıl bir aktiviteyle değerlendirileceği konusunda farklı düşünceleri olan eşler buradan doğru bir ayrımlaşmaya giderler. Partnerlerden biri evde oturup gün boyu evde olmayı ya da mesai sonrasından başlayarak ertesi gün sabaha dek evde kalıp, evde vakit geçirmeyi severken… Diğeri dışarıyı, sokakta olmayı ya da bir restoranda yemek yiyip, o masada saatlerce sohbet etmeyi seviyorsa, birlikteyken kendi değerlerini yaşayabilmeleri çok zordur.

Değerlerin çok farklı olduğu çok sayıda çiftin ilişkilerinin kopma noktasına gelmesine tanık olmuş bir çift terapisi olarak söylüyorum: “Farklılıklar her zaman zenginlik anlamına gelmiyor. Özellikle çift ve evlilik ilişkisinde benzerlikler, benzer fikirler, benzer değerler ilişkinin gelişimine hizmet ediyor. Eşlerin birbirinden çok farklı, apayrı veya birbirine taban tabana zıt fikirlere ve değerlere sahip olması ilişkiyi çoğunlukla bir uçuruma doğru sürüklüyor”.

5. İlişkimde Duygusal İhmal Var

Çift ilişkisinde duygusal ihmal bulunması durumunda da ilişkinin bitmesi kaçınılmazdır. Duygusal ihmale maruz bırakılan bir kişi, kadın ya da erkek olması hiç fark etmeksizin, bu ihmali kendisine yaşatan eşten / sevgiliden ayrılmak ister. İlişkide önemli ihtiyaçları görmezden gelinen ve yok sayılan insanlar, fiziksel şiddet ve istismara maruz bırakılan insanların hissettiği duygulara yakın duygular hissederler.

Bu tür ilişkilerin neden olduğu zararlar belli bir seviyeye ulaştığında aslında ilişkinin sonuna da yaklaşılmış demektir. Bu noktadan sonrasında, ihmalin ötesine geçilerek istismara maruz bırakılan kişinin koruma altına alınmasını gerektiren adli bir süreç de başlayabilmektedir.

İlişkiden doğal olarak almak istediğiniz sevgi, ilgi, alaka ve saygıyı görmüyorsanız, siz de “Bu ilişkinin bitmesini istiyorum” ve “Ben ayrılmak istiyorum” diyebilirsiniz. Aslında çevremizde gördüğümüz ilişkilerde, yolunda gittiğini düşündüğümüz evlilik ilişkilerinde dahi, eşlerden birinin kendini boşanmayı düşünmekten alıkoyamadığını, bazılarının da sürekli olarak boşanma düşüncelerine dalıp gittiğini görürüz. Bunu sorgulayıp açtığımızda görürüz ki, aslında bu düşünceler, basit bir plandan çok daha fazlasıdır.

10 – 20 yıllık evliliğinde eşinin kendisine yaklaşımında samimiyet görmeyen kişiler de benzer şekilde ayrılmak isteyebilirler. Bu isteğe saygı duyulmalıdır.

Ayrılmak için şöyle bir yol izlenebilir… Aslında boşanma isteğinin eşe açıklanması hakkındaki yazımda anlatmıştım. Bu yazımda biraz daha farklı bir şekilde ele alalım. Burada aslında tüm detayları ve tüm boyutlarıyla, ayrılığı isteyen eşin düşünmesini tavsiye ederim.

Ayrılık sürecinin mümkün olduğu kadar acısız gitmesi için ne gerekiyorsa bunun yapılması planlanmalıdır. Eşlerden biri diğerine ekonomik olarak bağımlı pozisyonda ise, o zaman ekonomik olarak kendi ayakları üzerinde durmaya hazır olmayan eş önce bir hazırlık yapmalıdır.

İhtiyaç duyduğu ekonomik gelire nasıl ulaşacağına dair bir planlama yapılmalıdır. Bir iş bulmak, ya da uygun koşullarda bir banka kredisi kullanmak olabilir. Önce bunun planı ve programı yapılmalıdır. Aynı evde beraber yaşanıyorsa, evleri ayırma zorunluluğu vardır ve bu nedenle de ayrılık süreci ayrı evlerde yaşayan eş/sevgililere göre daha zor bir süreçtir.  Ayrı evlerde yaşayan eş ve sevgililerde, her iki eşin de ekonomik gelirleri varsa, ayrılık süreci her ikisi için de nispeten daha kolay olmaktadır.

Bu arada, “kolay” dan ne anladığımız da önemlidir. Ayrılık ve boşanma aslında hiçbir zaman çok kolay değildir, bunu da bir hatırlatma olarak belirtmek isterim. Ayrılmak isteyen partner, kararında ve düşüncelerini ifade etme konusunda net ve şeffaf olmalıdır. Aslında ne kadar net olunursa, sürecin her iki eş/sevgili için de daha olumlu şekilde ilerleyeceği çok açıktır.

Açık ve net olunurken, çok uzun ve çetrefilli, karmaşık açıklamalara, niyetinizin anlaşılmasına engel olacak şekilde detaylara girmenize gerek yoktur. Genellikle eş/partnerler, ayrılma isteğini ifade ederken gerildikleri için ayrıntılı anlatımlara, karmaşık ve anlaşılması güç açıklamalara girerler. Bu ise gerginliklerini daha da tırmandırır ve bazen “ayrılmak istiyorum” diyemez, bambaşka bir noktaya giderler. Eş/partner de, aslında asıl amacın ne olduğunu bilmeden ilişkiye devam eder.

Karmaşık olmayan, açık olan bir bilgilendirme yaparak ilerleyin. Eşinizin kafasında belirsizlik ve karışıklık yaratmadan, isteğinizi hikayeleştirmeden (Aslında şöyle şöyle olsaydı biz çok mutlu bir çift olurduk, vs… demeden) ifade edin.

Ayrılık süreci, ihtiyaç halinde başlatılan süreçlerdir ve kendi isteğimizle başlattığımız bu sürecin eşimize verdiği hasarın mümkün olan en az hasar olması için çaba göstermemiz en doğrusudur. Bu doğrultuda, eşinizin sizden beklediği açıklamalara kısa ve net cevaplar verirken, ona karşı hassas olmanız en iyisidir. Sert ve kaba tavırlar, eşinizin travmasını şiddetlendirir. Buna bir örnek de verelim isterseniz: “Neden mi ayrılmak istiyorum? İşte nedenini burda senin yüzüne vuruyorum: Sen adam değilsin. Adam olsan zaten ben senin yanında olurdum”.

Yukarıdaki satırda verdiğim türden sözler, incitici ve tahrik edici niteliktedir. Benim tavsiyem böyle bir dilin asla iki eş arasında kullanılmamasıdır. Böyle bir dilin kullanılması ise adeta ayrılmadan önce eşe vurulan son bir darbe ya da yaşananların ardından alınmak istenen bir intikamı çağrıştırır. Son bir darbe vurmak, ya da yolunda gitmeyen ilişkinin intikamını almak, sağlıklı bir yetişkin tavrı değildir. Bunlar, ihtiyaçlarımız da değildir. Kötü giden bir ilişki ya da evliliği bitirmek ve bunun yükünden kurtulmak sizin ihtiyacınız olabilir. Bu nedenle, en sağlıklı tavır, kendi ihtiyacınıza odaklanmak olacaktır.

Ayrılma ihtiyacınıza odaklanırken, aslında eşinizle aranızda uzun zamandır artarak ilerleyen duygusal mesafe ve uzaklık hislerini fiziksel mesafe ve fiziksel uzaklığa dönüştürmek yerinde olacaktır. Fiziksel mesafenin ve fiziksel uzaklaşmanın gerçekleştirilmesi, ayrılığın gerçekleştirilebilmesinin en önemli adımlarından biridir.

Ayrılmanın gerçekleştirilebilmesi, eşlerin birbirinden uzak kalması ile mümkün olduğu halde, çoğu eş bu süreci sabote eder. Ayrılma kararı aldıktan sonra tekrar eve dönmek ve bir arada yaşamaya devam etmek sürecin sabote edilmesine bir örnektir. Bazen de diğer eş, ayrılmayı isteyen eşi eve tekrar dönmesi için davet eder ya da dönmek zorunda bırakır. Bunlar, süreci sabote eden davranışlardır.

Ayrılık gerçekleştiğinde, eski sevgililer/eşler arkadaş olabilir mi? Biten bir çift veya evlilik ilişkisinden bir arkadaşlık çıkarma çabası son derece gereksizdir. Bu çaba sonucu eski eşle yeni bir ilişki süreci başlar ve bu süreç de aynen önceki gibi problemli bir ilişki olmaya adaydır. Evliliklerinde problemler yaşadığı için boşanan çiftlerin “Arkadaş kalalım” düşüncesiyle birbirlerine yaşattıkları, bazen uzun süreli düşmanlıklara bazense birbirleri ile adliyede davalı bir duruma gelmelerine neden olmaktadır. Bu yüzden, ayrılan çiftlerin arkadaş olma planı geçersiz ve gereksiz bir plandır, tavsiye etmem.

Bazen sevgilimden ayrılmak istiyorum diyorsanız, benden uzman yardımı alabilirsiniz. İletişim sayfasındaki bilgilerle benimle iletişime geçebilirsiniz.

Serhat DAMAR

Klinik Psikolog / Çift Terapisti (PACT)