Narsist Nedir?
16 Nis 2019

Narsist Nedir?

Narsist nedir?  Bu yazımda narsist insan ve özellikleri hakkında bilgi vereceğim. Narsist,  narsisist kişilik özellikleri gösteren kişileri anlatmak için kullanılan bir kısaltmadır. Genel kabul olarak “Bencil” gibi bir anlama sahiptir ancak narsistin sahip oldukları özellikler bencil bir insanın sahip olduğu özelliklerden çok daha fazlasıdır. Bu çok sayıda özellik bir araya gelerek “Narsisistik Kişilik Özelliği” ya da “Narsisistik Kişilik Bozukluğu” dediğimiz yapıyı oluşturur. Narsist insanların kendilerine özgü düşünce, duygu ve davranışsal özellikler gösterdikleri bilinmektedir. Bencil olarak bilinen bu kişiler, kendini düşünen, ilgi odağı olmak isteyen kişiler olarak bilinirler.

Tüm kişilik bozukluklarında olduğu gibi narsistlerde de farklı bir psikoloji gözümüze çarpar. Dış dünyayı ve kendilerini farklı algılayan bu insanlar, darklı düşünür, farklı davranır ve de farklı hissederler.

Narsist Acımasızdır

Narsist nedir sorusunu yanıtlarken empati yoksunluğundan bahsetmek gerekir. Narsist psikolojisinde empati yoktur. Acımasız bir biçimde eşe yüklenen narsist, eziyet eder ancak eziyet ettiğinin farkında değildir. O normal olanı yaptığını sanır. Sürekli eleştirir, eleştirmekten ötesini de yaparak eşini bir çok alanda  zorlar, bazen eziyetler eder ve bunu yapma hakkına sahip olduğuna inanır.

Narsist kişilikler, toplum kurallarına da, evrensel kurallara da, trafik kurallarına da uymazlar. Kuralların diğerleri için yaratılmış olduğuna inanırlar ve kuralların kendilerini bağlamadığına inanarak tüm kuralları çiğnerler. Trafikte tüm diğer araç sürücüleri beklerken geçip giderler. Hız sınırlamalarına da uymazlar, istedikleri hızla gidebileceklerine inanırlar çünkü kendilerine göre “Özel” dirler, eşi ve benzeri bulunmayan insanlardır.

Narsist kadınlar ve erkekler, eşlerinin kendilerine sadık olmaları gerektiğine inanır ve eşlerinden kesin sadakat beklerler. Sadakat beklentileri konusunda çok net ve ısrarcıdırlar. Bu konuda belirsizlik istemezler. Aynı sadakati eşlerine göstermezler. Narsist psikolojisinde aldatmak normaldir, sadakatsizlik çok sıradan bir eylemdir. Narsistler bu eylemlerini “Aldatma” ya da “Sadakatsizlik” olarak değil, “Çapkınlık” ve “Kaçamak” olarak adlandırırlar.

Narsist Sevgili Psikolojisi ve Eleştiri

Narsist sevgili ve eş, çift ilişkisinde eşini beğenmeyen, sık sık eleştiren ve eleştirilerinin karşılığında kesin bir değişim beklentisi olan insanlardır. Yaptıkları eleştiriler bazen çok sertleşerek hakarete ve aşağılamaya varırken, bunların eş üzerinde olumlu bir etki yapmasını isterler. Eş alttan alarak narsistin beklentilerini yerine getirmeye çalışan bir kişi ise, bir süre ilişki normal seyreder, ancak başka bir durumda narsist sahip olduğuna inandığı acımasızca eleştirme ve hakaret etme hakkını tekrar kullanmakta tereddüt etmeyecektir.

Bu şekilde, eşini psikolojik anlamda tüketene dek aynı yolu izlemeyi sürdürecektir. Narsist kişiler takdir etmeyen ve sert eleştiren kişilerdir ve bu özellikleri ile tanınırlar ancak kendileri en ufak eleştirilere dahi çok sert ve öfkeli karşılık verirler. Sanki kendileri mükemmelmiş ve eleştirilebilecek hiçbir yanları yokmuş gibi, eleştirilmeye karşı tahammülsüzdürler. Bu da yine, dünyada tek, benzersiz ve “Özel” olduklarına dair derin inançları sebebiyledir. Kendilerini hatalardan ve eksiklerden öte, diğer insanlardan ve eşten üstün gördükleri için bu eleştirileri saldırı olarak görürler.

Narsist İnsan Nasıl Davranır?

Narsist insan davranışlarında istismar belirgin biçimde göze çarpar. Yakın ilişkide oldukları insanlar bu istismardan en büyük payı alarak yaşamda kendilerini çaresiz ve değersiz hissederler. Her tür sözel ve psikolojik tehdit, narsistlerin başaçıkma yöntemleri arasında yer alır. Bazen üstten tavırlar ve aşağılama, bazen utandırma ve ayıplayarak suçlama, bazense açıktan ve gizliden tehdit şeklinde gözlenen bu başaçıkma yöntemleri, kişinin yakın çevresinde de, diğer ilişkilerinde de rahatsızlık yaratır.

Narsistik kişilikler için diğer insanlar, onların duyguları ve ihtiyaçları önemsizdir. Bu hayatta her şey narsistin istediğini elde etmesi için kullanılabilir, her şey yapılabilir. Yapılanlar insanlığa ve evrensel insani değerlere aykırı da olsa, narsistin kendi çıkarlarından vazgeçmesi söz konusu dahi edilemez, edilmemelidir. Bunlar söz konusu edildiğinde, narsist ağır bir bedel ödetecektir.

Narsist Nedir? Çıkarı İçin Yönlendiren ve Kullanandır

Kendi basit çıkarları için bir insanın hayatında yaşamsal öneme sahip bir ihtiyacını karşılamayı keserler. Bu davranışın amacı kendine uymaya zorlamak ve yönlendirmek / kontrol altına almaktır.  Narsistler kendilerini anlatırken “Bende lider ruhu var” ya da “İnsanları yönetmeyi seviyorum” deseler de, narsistler aslen insanları yönlendirmeyi ve de daha önemlisi, “kullanmayı” çok severler. Narsistin insanları kendi çıkarları ve zevki için kullanırken yaptığı şeyler, diğer insanlar tarafından “vicdansızlık” olarak adlandırılabilecek türdendir.

Narsistler ister erkek olsun, ister kadın olsun, hiç fark etmeksizin evlilik ilişkisinde ihmalkar davranan bir eş olmaktadır. İhmalkarlık sürekli devam eden bir alışkanlığıdır narsistin. İhmal yöntemini keşfeden narsistler, eşlerini yola getirmek için ihmal davranışlarını ve umursamazlığı kullanırlar. Mahrum bırakarak, ihmal ederek ilerleyen ilişki (çift ilişkisi) ilerlemez, gelişmez ve çiftin arasında bağ kurulamaz.

Gazete Manşetlerinde Narsizm

Bazen vicdanlı ve hisseden biri gibi görünen, bazense “Bu kadar vicdansızlık olmaz!” dedirten davranışlar gösterirler. Gazetelerde okuduğumuz ve vicdanlarımızı rahatsız edeni hatta isyan ettiren haberlerin bir kısmı, patolojik narsizmin eserleri olarak düşünülebilir.

Bir anne ya da baba, 5 yaşındaki çocuklarını yatağı ıslattı diye fiziksel istismara maruz bırakırlar. Bu durum, şiddetin doğrudan bir çocuğa yöneltilmesidir ve hem duygusal, hem fiziksel istismardır. Bu davranışlar, borderline ve antisosyal kişilik bozukluğu bulunan kişilerde  de gözlenen davranışlardır. Bu tür olumsuz davranışların, herhangi bir kesin yüzde verilemekle birlikte, bir kısmının narsistik kişilik bozukluğu nedeni ile ortaya çıktığını ifade etmek daha mantıklı olacaktır.

Narsistler bazen yukarıda ele aldığımız gibi fiziki şiddet davranışları gösterirken, bazen de dolaylı olarak zarar veren davranışlar sergilerler. Camlarını hiç açılmamak üzere kapattıkları arabalarında bebeklerini ve çocuklarını unutabilen bu insanlar, diğer insanların kendileri için çizdikleri yolu da tanımazlar.

Diğer insanların yaşama hakkını da umursamaz ve bu umursamazlığın bedelini bazen eş, bazense çocuklar ödemek zorunda kalır.

Narsist bir kadının ya da erkeğin sorumluluğundan ne zaman sıyrılarak umursamaz davranacağını kestirebilmek gerçekten zordur. Evrenin en tutkulu aşıkları olan narsistler, bir anda o “Uğruna Roma’yı yaktıkları” sevgiliyi hiç sevmemişçesine terk edip giderler.

İhmal ve istismar niteliğindeki davranışları bir narsistin yaşamında çok farklı şekillerde görebiliriz. Bazen kasıtlı ihmal ve istismar, bazense “Bilmeden” neden olunan parasal / maddi /manevi acılara, bazen de ölümcül sonuçlara sahip eylemler sergilerler.

Narsist nedir sorusunu cevapladığımız yazımızın sonuna gelirken, narsistlerin hiçbir sorumluluğu ve hatayı kabul etmeyen yanlarını bir kez daha vurgulayalım. Ayrılma ve boşanma anında bile bu kopma durumuna gelinmesinde kendi sorumluluklarını görmek istemezler ve göremezler. Bunun sonucunda da,”Eşim suçluydu” diyerek bitirmek isterler ve herkesin de buna inanmasını isterler.


Serhat Damar

Klinik Psikolog Serhat Damar, 2002 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji bölümünden mezun olmuş, Klinik Psikoloji yüksek lisans eğitimini başarıyla tamamlayarak Uzman Klinik Psikolog ünvanı almaya hak kazanmıştır. 17 yıldan uzun süredir yetişkin danışanlarıyla bireysel ve çift çalışmalarını sürdürmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.