Kleptomani hastalığı bulunan kişiler ne çalar?
30 Eki 2017

Kleptomani Hastalığı Nedir ve Nasıl Anlaşılır?

Hırsızlık hastalığı yani kleptomani hakkındaki bu yazımı yazmaya bu akşam bir markette karşılaştığım durum sonrasında karar verdim. Kısaca bu durumu paylaşmak istiyorum. Gittiğim market hepimizin bildiği, büyük marketlerdendi ve kapanmasına dakikalar vardı. Marketteki önceden tanıdığım 20’li yaşlarında iki genç kasiyerin aralarında konuşurken “Savunmamızı vermemizi istediler” dediğini duydum. “Hayırdır, ne için savunma vermenizi istediler?” diye sordum. “Hiç sormayın hocam, sadece bu ay 8 bin TL’lik hırsızlık olmuş.

Kamera kayıtlarından hırsızlar belirlenecek, büyük ihtimalle ceza da alacaklar ama bu hırsızlığı göremediğimiz için içimizden 2 kişinin işine son verilecek. O yüzden markette görevli olan tüm arkadaşlarımız savunmalarımızı hazırlıyoruz”. Yaşadıklarına çok üzüldüm. Aileleri var, evlerine ekmek parası götürebilmek için tüm gün, ömürlerinin tüm zamanlarını çalışarak geçiriyorlar ve bir gün hırsızların çaldığı 8 bin TL’lik mal veya eşya nedeniyle işten çıkarılıyorlar. Bu çok acı, bu iki gençle üzüntümü paylaştım, “İnşallah bu hırsızlığı yapanlar bedel öder ve sizler bedel ödemek zorunda bırakılmazsınız” dedim.

Tam marketten ayrılacağım sırada marketin kasiyerlerinden biri yanıma geldi ve “Hocam, size bir şey anlatmak istiyorum. Anlam veremiyorum, bu nasıl olabilir?” dedi ve devam etti: “Geçtiğimiz hafta 50’li yaşlarında bir müşteriyi cebine bir şeyler atarken gördüm ve kendisine yaptığı şeyi gördüğümü, cebine ne koyduğunu görmek istediğimi söyledim. Ceplerine koyduklarını çıkardığında şaşırdım çünkü küçük oyuncaklar ve birkaç paket de kuruyemişi cebine atmıştı. ‘Neden bunların parasını ödemediniz?’ diye sorduğumda bana kapıda duran lüks cipini işaret ederek: ‘Sence ben hırsız olabilir miyim? Baksana benim böyle bir arabam var. Dalgınlıkla cebime koymuşum” dedi. Şok oldum hocam. Son model, pahalı, lüks bir ciple geliyor ve parasını ödemeden alıp çıkıyor. Buna anlam veremiyorum. İhtiyacı olmadığı halde bunu bir insan neden yapar?” sorusunu sordu. Kendisine “kleptomani” hastalığından söz ettim ve kleptomanisi olan insanların çalma, parasını ödemeden alıp çıkma dürtüsüne yenik düştüklerini söyledim.

kleptomani nedir - kleptomani hastalığı nedir - kleptomani hastalığı nasıl anlaşılır - kleptomanlar ne çalar

Kleptomani hastalığı bulunan kişiler ne çalar?

Çalma Hastalığı Nedir?

Kleptomani, kişinin kendi ihtiyacı olmayan nesneleri çalma dürtüsünün sürekli olarak tetiklendiği klinik bir durumdur. Çalma hastalığı bulunan kişiler, eyleme geçme öncesi gerginken, dürtüsel çalma davranışının gerçekleştirilmesi sırasında ve sonrası zevk alırlar ve eylem gerçekleştiğinde de belirgin bir tatmin olma halini yaşarlar.

Kleptomani Nasıl Anlaşılır?

Planlama ve herhangi bir tasarlama olmaksızın, spontan, anlık çalma eylemlerine girişirler. Güvenlik kameralarını ya da güvenlik görevlilerini hesaba katarak, yakalanma olasılığını düşük buldukları durumlarda eyleme geçerler. Bazen pişmanlık duysalar da kleptomani psikolojisi ve davranışlarını durdurmaları kendilerine imkansız gelir.

Kleptomanisi bulunan kişiler bir şeye ihtiyaçları olduğu için çalmazlar. Çalma davranışının her türlüsü olumsuzdur ve bir insanın hakkının gasp edilmesidir. Yokluk halinde, yoksulluk halinde bir insan karnını doyurmak için ekmek çalar. Ekmeği çalar çünkü o ekmeği alacak parası yoktur. Kleptomanisi olan kişilerse, çalma hastalığının psikolojisine bağlı olarak bazen ekmek gibi bir ihtiyacı çalarken, bazen de hiçbir ihtiyaç duymadıkları eşyaları çalarlar. Bazen çaldıkları eşyaları evlerinin bir köşesine koyup bir süre bekletirler, sonra birilerine verirler. Bazense çaldıktan hemen sonra çöpe atarlar.

İfade etmiş olduğum gibi, çoğu kleptoman çaldığı eşyaları ya birilerine verir, ya da doğrudan çöpe atar. Bazı kleptomanlar ise çaldığı nesneleri biriktirir ancak kleptomanisi bulunan kişilerin çalınan nesnelerle ilgisi yoktur. Bu kişilerin tüm ilgisi çalma eyleminin kendisidir. Kleptomani için “Karşı konulamaz bir çalma dürtüsü” ifadesi de, “Bitmek bilmeyen çalma takıntısı” da doğru ifadelerdir. Yüzyüze ve internet üzerinden psikolog desteğinden fayda görürler.

Kleptomanlar Ne Çalar?

Kişisel ihtiyaçları olmayan nesneleri çalarlar ve bu çaldıkları nesnelerden parasal gelir sağlama düşünceleri yoktur,
Çalma davranışı öncesi gerginleşir, çalarken zevk alır, sonrasında ise tatmin olma duygusu hissederler.

Kleptomanlar para çalar mı sorusu bugünlerde sık karşılaştığım bir soru ve cevabı da evet. Eğer bir kişi parayı ihtiyacı olmadığı halde, maddi bir ihtiyacını gidermek için herhangi bir muhtaçlık söz konusu olmaksızın alıyorsa, o kişinin kleptoman olma ihtimali vardır. Tam tersi durumlarda, yani bir kişi parayı ihtiyaçta olduğu için çalıyorsa ve çaldığı parayı da ihtiyaçları için kullanıyorsa, bu durumdaki kişilerde kleptomani bulunmadığı düşünülebilir.

Yazımın başında belirttiğim bugünkü anımda yer alan zararlı sonuçlara neden olurlar. Durdurulamayan çalma eylemleri nedeniyle masum insanlar, mağaza çalışanları işlerinden olur ki bu o insanlara yapılmış büyük bir haksızlıktır.

Hırsızlık hastalığı bulunan kişiler bu durumlar hakkında bilgilendirildiklerinde aynen diğer insanlar gibi suçluluk, pişmanlık ve üzüntü hissederler. Bu olumsuz duyguları hissetmeleri, onların çalma davranışını durdurmalarına yetmez. Bir mahkemede şüpheli ya da sanık durumuna geldikleri zaman kleptomani problemlerine bir çözüm bulma zorunluluğu duyarlar. Bu aşamaya gelmiş olan bir kleptomanın gerçekleştirdiği kabul edilemez davranışlardan en olumsuz etkilenenler en yakınları, yani eşleri ve anne babalarıdır.

Kleptomani hastalığı bulunan ve bu sorunla mücadele eden insanlarımıza psikolojik danışmanlık ya da psikoterapi desteği almalarını öneriyorum.

Sürekli Düşünüyorum Ne Yapmalıyım?

İlk Kez Psikoloğa Gitmek

Klinik Psikolog Serhat DAMAR


Tavsiye Bağlantılar:

Online Psikolog

Beylikdüzü Psikolog


Serhat Damar

Klinik Psikolog Serhat Damar, 2002 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji bölümünden mezun olmuş, Klinik Psikoloji yüksek lisans eğitimini başarıyla tamamlayarak Uzman Klinik Psikolog ünvanı almaya hak kazanmıştır. 15 yıldan uzun süredir yetişkin danışanlarıyla bireysel ve çift çalışmalarını sürdürmektedir.

Yorumlar

  1. Çaresiz diyor ki: Ağustos 28, 2018 at 9:22 am

    Merhaba serhat bey benim akrabalarımdan biri evde para çalıyor zannetmiyorum ki kloptomani olduğunu çünkü hep para altın değerinde şeyler aliyor ve yerine koymuyor bigün evimizde biz varken cepten 100 lira aliyor ama biz bunu farkettik ve onun aldigini bildiğimiz için onu sorguladık ben bişey yapmadım dedi ağladı sizleri anlicaniz biz bu kadina ne yapmamız lazim eşi de öğrendi ama kabul etmiyor yapmaz diyor biz çok çaresiz kaldik ne yapalım?

  2. Nurgül diyor ki: Temmuz 30, 2018 at 9:48 am

    Serhat Bey merhaba,

    Evimize her gün çalışmak için gelen bayan bana sormadan, hiç bir şekilde rahatsızlık duymadan benim kıyafetlerimi kullanmaktadır. Ben işten eve geldiğimde çok terlemiştim diyerek sanki kendi kıyafetiymiş gibi bir tavırla benim kıyafetlerimi, terliklerimi giyerek kendi evine gitmektedir. Fakat son bir ayda işin dozu aşmış bulunmaktadır. Evdeki altın kolyem ve bilekliğim kayboldu. Bana ait olan parfümleri sıkmakta..işten eve geldiğimde kokuyor ev buram buram) Kendim için almış olduğum bayan pedlerini, sir ağda bantlarını kullanmaktadır.. ve hiç bir şekilde izin almamaktadır. Dolaptaki kıymam ve kaşar peynirlerini saymıyorum. Kedim için aldığım pembe sepeti salona koyuyorum ve akşam eve geldiğimde sepetin giyinme odasına kaldırıldığını görüyorum. Ev sanki benim değil onun.. 10 yaşındaki kızımım saç tokalarını ve saç bandanalarını takıyor ben benim onları yıkayıp kızımın odasına koyduğumda aynı şekilde tekrar alıp tekrar kullanıyor. Evdeki özel/tüzel tüm iç çamaşırı dahil herşeyin kullanma hakkını kendisinde görüyor. İşten çıkartacağım fakat bu kadının tam olarak hastalığının açıklaması konusunda açıklama yapabilirseniz çok sevinirim. Aynı evde 10 yaşında kızımda olduğu için endişeleniyorum Doktor Bey.
    Şimdiden ilginiz için teşekkür ediyorum. Sevgiler, Nurgül E.

    • Serhat Damar diyor ki: Temmuz 30, 2018 at 5:39 pm

      Nurgül hanım merhaba.

      Evinizde çalışan ve size yardımcı olmak için evinize gelen bayan size yardımcı olmanın yanında yük olmaya başlamış. Sınırları bilmeden hareket ediyor. Kendisine sözlü olarak uyarıda bulunuyor musunuz? Eğer sözlü uyarılarınıza rağmen ve yapmasını istemediğiniz davranışları bildiği halde kendi istediği gibi davranıyor ve sınır ihlali yapıyor ise, kendisi ile bir kez daha konuşmanızı, bu kez daha da net ifade etmenizi öneriyorum. Bu bayan sınır kavramını bilmiyor. Evinize evin sahibi gibi girip çıkıyor. Aldığı şeyler ekonomik değeri düşük ancak size özel eşyalar. Bu durumda sizin sınırlarınızı ihlal etmiş oluyor. Kendisini detaylı olarak tanımadığım için kleptomani ya da başka bir bozukluk vardır ya da yoktur diyemiyorum.

  3. Pınar Bozan diyor ki: Temmuz 20, 2018 at 10:57 am

    Erkek arkadaşım bu rahatsızlığa sahip ben duyduğumda inanamadım buna, yardımcı olabilir misiniz?

    • Serhat Damar diyor ki: Temmuz 20, 2018 at 2:32 pm

      Merhaba Pınar hanım. Erkek arkadaşınız yaşadığı durumun farkında mı? Yardım almak istiyor mu?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.