Gamofobi Nedir?

Gamofobi nedir ve bağlanma korkusu olarak bilinen bu korkunun belirtileri nelerdir? Gamofobinin anlamına geçmeden önce, fobiyi tanımlayalım.

Fobi, gerçekte çok küçük bir tehlike / tehdit yaratma potansiyeli bulunan bir nesneye ya da bir duruma aşırı korkuyla tepki verildiği bir durumdur. Karşı karşıya kaldığı bu durum, kişide anksiyete tepkilerine yol açar ve kişinin bedeni “Adrenalin tepkisi” olarak da ifade edilen bir dizi bedensel (fiziksel) hisle karşı karşıya kalır. Fobiyi kısaca bu şekilde tanımlayabiliriz.

1. Gamofobi Nedir?

Gamofobi nedir? Gamofobiyi, bağlanma veya evliliğe duyulan sürekli ve şiddetli korku olarak tanımlayabiliriz. Daha önce birçok yazımda dile getirdiğim, özellikle de evlilik öncesi kararsızlık sendromu veya evlilik öncesi stres olarak ele aldığımız konulardan çok farklı olarak gamofobide geçmeyen bir korku ve anksiyete hali söz konusudur.

Gamofobisi bulunan kişilerin kaygı ve anksiyetesi çok kolay tetiklenirken, sakinleşmeleri, normal dengeli hallerine geri dönmeleri daha uzun zaman alır. Evlilik öncesi stres durumunda kaygı ve anksiyete hali kısa süreli olarak yaşanır ve kalıcı değildir. Gamofobideki kaygı, korku, anksiyete ile stres ve gerginlik kalıcı bir durumdur.

Anksiyete hali, kişinin tüm yaşamını son derece olumsuz bir şekilde etkiler. Aynen diğer fobi nesneleri ile ve fobi durumları ile karşılaşan fobisi bulunan insanların yaşadıkları kalp çarpıntıları, terleme, sıcak basması, üşüme, titreme ve sarsılma hisleri gamofode de şiddetli bir şekilde hissedilir. Bir çok fiziksel hisler de bu döngüye eşlik eder.

Gamofobi, sadece sevgili ve eş adayı ile ilişki üzerinde etki göstermekle kalmaz. Kişinin diğer insanlarla ilişkileri üzerinde de zararlı bir etkiye sahiptir. Yakınlaşmayı, samimiyeti ve içtenliği ortadan kaldırır. Sürekli olarak özgür olma, bağlanmaktan kaçınma ve kendini bu şekilde koruma çabası ilişkileri bozar. Çok iyi biliriz ki bazı arkadaşlarımızla yakın oluruz ve sağlam bağlar kurmaktan hoşlanırız. Bunu herkesle yapmayız ancak yaşamımızda önemli olan insanlarla bunu doğal olarak yaparız.

Gamofobisi olan kişiler ise, bunun gerçekleşmesine izin vermezler. Yakınlaşma, samimi olma, bağ kurma durumu onlar için tahammül edilmesi zor kaygı ve korkular yaratır. Bu nedenle de yakın ilişkileri yoktur, uzak ve mesafelidirler. Arkadaşlık ve dostluk ilişkileri, samimiyet ve yakınlık kurmaktan korkmaları nedeniyle kısa ömürlüdür. Genel olarak sevgili ve çift ilişkisinden kaçınsalar da, bu tür özel ilişkiler çoğunlukla kısa süreli ve yüzeyseldir. Normalde çift ilişkisinde bağlanmanın ve bağ kurmanın vazgeçilmezi olan duygular bu kişilerde paylaşılmaz.

Duygular, hisler gizlenir, karşı taraftan gelen duygu ifadeleri de görmezden gelinerek bağlanma ve evlilik tehlikesi atlatılmaya çalışılır. Bu tür görmezden gelmeler, umursamazlıklar vs. sonucu sevgili ilişkiyi bitirme kararı almak ister. Bazen de gamofobisi olan kişi karşısındaki insanın beklentilerine, duygularına karşılık vermekte zorlanmasına bağlı olarak ondan önce davranır ve bir bahaneyle ilişkiyi bitirir.

Gamofobinin neden ortaya çıktığı, ve hangi özellikteki insanlarda daha sık görüldüğüne dair kesin ve doğruluğu kanıtlanmış bir bilgiden söz edilememektedir. Bu nedenle de, günümüzde gamofobinin ortaya çıkış sebepleri ile ilgili ancak tahminlerde bulabiliyoruz. Bu tahminlerden bir tanesi, gamofobisi bulunan kişilerin özellikle anne baba ve yakın akraba gibi çok yakınlarındaki kişilerde gördükleri olumsuz durumlar nedeniyle, bu fobiyi geliştirdikleridir.

Bağlanma ve bağlılık korkuları, problemli evliliklerin veya problemli yakın ilişkilerin hiçbir zaman çözülmeyen sorunlarını görerek büyüyen çocuklarda ortaya çıkabilir. Çocukluktan ergenliğe ve yetişkinliğe dek sürekli olarak tartışıp kavga eden, hiçbir konuda uzlaşamayan ve hiçbir sorununu tatlıya bağlayamayan ebeveynlere ve akrabalara sürekli olarak maruz kalan bir çocuk doğal olarak gamofobi geliştirebilir mi? Geliştirebilir de, geliştirmeyebilir de. Başta söylediğim gibi, bu konuda kesin olarak kanıtlanmış bilimsel araştırma verileri ve uzun süreli bilimsel çalışmalar bulunmamaktadır.

2. Evlenme Fobisinin Belirtileri Nelerdir?

Her insan evlenirken kendi kendine “Ben ne yapıyorum?”, “Acaba doğru bir şey mi yapıyorum, yoksa hayatımın hatasını mı yapıyorum?” gibi sorular sorar. Bazen de “Hayatımın en büyük hatasını yapıyorum. Ben evliliği başaramayacağım!” şeklindeki olumsuz, hatta felaketleştiren düşünceler de aklından geçebilir. Bunda hiç bir tuhaflık yoktur.

Gamofobide ise, insanın kendisini tuhaf hissetmesine sebep olan birçok yoğun anksiyete ve kaygı yaşanır. Kişinin tüm yaşamı bu korkuların etrafında döner. Tüm yaşam bu korkuya göre şekillenir. “Bağlılık”, “bağlanmak” ve “Evlilik” dendiğinde kişinin zihni paralize olur. Hiçbir şey düşünemez, hiçbir şey yapamaz hale gelir. Buradan doğru perişan olduktan sonra kişi kendini toparlamakta çok zorlanır.

İyi ilişkiler kurulsa dahi, bunlar evlilik ve bağlılık korkularına bağlı olarak sonlandırılmaya çalışılır. Yakın ilişkiden kaçınılmaya gayret edilir. Sadece evlilik ve sevgililik gibi yakın ilişkilerle ilgili değil, genel olarak tüm ilişkilere dair bir korku ve kaygı durumu hakim olur.

Gamofobisi bulunan kişiler, bu korku ve kaygı nedeniyle, insanlarla doğal ve kendiliğinden ilişki kurmayı, başlatmayı ve sürdürmeyi sağlayamazlar. Gamofobide görülen belirtiler şu şekilde sıralanabilir:

  • Kalp çarpıntısı,
  • Terleme,
  • Titreme,
  • Sıcak basması,
  • Soluksuz kalma hissi,
  • Göğüs ağrısı,
  • Mide bulantısı.

Bunlar çok şiddetli şekilde hissedilir ve kişi gamofobinin etkisiyle tetiklenen bu hislerle baş etmekte zorlanır. Farklı sosyokültürel düzeylerdeki, farklı yaşlardaki kişilerin yaşamlarını benzer şekilde etkiler. Kişi ister genç bir öğrenci olsun, ister çalışan bir yetişkin olsun, isterse de genç bir ev hanımı olsun hiç fark etmez. Kişinin tüm yaşamı uzun süreli ve kalıcı olarak gamofobinin korkularının etkisi altındadır.

3. Evlilik Fobisini Yenmek

Gamofobi ile baş etmek ne yazık ki zordur. Gamofobi ile baş etmenin en sağlıklı yollarından bir tanesi, bu konunun bir psikoterapist yardımı ile ele alınmasıdır. Bu süreçte de, kişide gamofobi yaratma potansiyeli bulunan geçmiş yaşantılar, çocukluk yaşamının anıları gözden geçirilmelidir. Görmezden gelinerek yokmuş gibi, ya da bu korkular geçmiş davranılmamalı, gerçekçi olunmalıdır.

Geçmişte yaşanan olumsuz anılar ve öğrenilmiş olduğu düşünülen bağlanma korkusu / evlenme korkusunun izleri araştırılmalıdır. Temelinde nelerin yattığı keşfedilmelidir. Gamofobinin terapi sürecinde, hem geçmiş ve geçmişte ortaya çıkan travmatik yaşantılar, hem de kişinin bugünkü ihtiyaçları ve gelecekten beklentileri / hedefleri konuları ele alınmalıdır. Tüm bunlar bu korkunun yenilmesi için atılması gereken adımlardan birkaçıdır.

Gamofobi için Bilişsel davranışçı terapi yaklaşımında, düşüncelerin davranışları nasıl etkilediği gösterilmeye çalışılır. Düşünce ve davranış ilişkisini, bunların yanında da kaçınmaların fobiyi nasıl beslediğini somut olarak göstererek ilerlenir.

“Gamofobi nedir” sorusuna cevap vermeye çalıştığım yazımın sonuna geldik. Konu hakkındaki sorularınızı / yorumlarınızı bekliyorum. Soru ve yorumlarınızı yazımın sonundaki yorum bölümüne yazabilirsiniz.

Serhat DAMAR

Klinik Psikolog / Çift Terapisti (PACT)

Gamofobi, evlilik ve bağlanma korkuları için ilişki uzmanı psikolog size yardım sunabilir. Benden yardım almak için iletişim telefonumu arayabilir, yüz yüze ve online seans randevusu alabilirsiniz. İnternet üzerinden seanslarım hakkında bilgi için tıklayınız: Online Çift Terapisi

Yorum yapın