Eş Seçimi Nasıl Yapılır?

eş seçimi - doğru eş seçimi

“Doğru eş seçimi nasıl olur?” sorusu, evlenmeyi düşünen çiftler için önemli bir sorudur. Çoğu çift bu soruyu sormadan evlense de, bu soruda aradığımız bazı özellikler hayat arkadaşımızı seçerken doğru yoldan gitmemize gerçekten yardımcı oluyor.

Evlilikte Doğru Eş Seçimi

Çiftler evliliklerinde zor zamanlar geçirirken içlerinden biri “Eşimin kişiliği benimkine uymuyor” diyebiliyor.

Anlaşmazlığa neden olan, iki eş arasında bulunan kişilik farklılığı değil, çiftin aynı amaç ve beklentileri paylaşmama halidir.

Benzer kişilik özelliklerine sahip çiftlerde de amaç ve beklentilerde farklılıklar bulduğumuzda, bunların yanında da sorunları buluruz. Benzer kişilik özelliklerine sahip bir erkek ve bir kadın da, evliliklerinde sorunlar yaşarlar. Bu çiftlerin anlaşmazlıklarının en temel nedeni, ortak bir amaçları olmamasıdır.

 Evli çiftler çok farklı şekillerde evlilik tanımı yaparlar. Kadınların bir kısmı, evliliğin tüm ihtiyaçlarının (para, sevgi vb.) giderilmesi, çocukların da ihtiyaçlarına odaklanılmasına odaklı bir evlilik tanımı yaparlar.

Öte yandan, bazı erkekler hiçbir sorun, çatışma ve olumsuz düşünce olmadan tam bir uyum haline odaklanmış bir evlilik tanımına sahiptirler.

Bazı kadınlar ve erkekler evliliği oda arkadaşlığı, bazıları ise iki uzak arkadaş arasındaki mesafeli ilişki olarak görüyor.

Bazı insanlar için evlilik, evlendikleri kişiye her istediğini yapabilme özgürlüğüdür. Bu kişilere göre evlilikte hakaret, küfür ve fiziksel şiddet normaldir. Bazı insanlar için evlilik, eşi olabildiğince değiştirme girişiminin adıdır. Eş, sigarayı bırakmaya zorlanmalı ve sevilmeyen özellikleri kesinlikle düzeltilmelidir. Bazen durum bir değişim seferberliğine dönüştürülüyor. Eşin önüne bir liste konularak “Bu estetik ameliyatları olmalısın, yoksa senden boşanırım” deme noktasına geliniyor.

Çiftler arasındaki ilişki bir ömür boyu sürmek üzere kurulur. Çiftlerin temel ilişkisinin en uzun ve en anlamlı versiyonu olan evlilik de aynı özelliklerle kurulur. Evlilik, aynı zamanda evli bir çiftin, belirli bir yasal bağa bağlanarak, yasal bir zeminde ömür boyu sürecek ilişkisinin ilanıdır.

Evlilik, aşağıdaki özelliklere sahip olması gereken bir ilişkidir:

İki kişi arasında derin bir duygusal ilişki

Bu bağlanmada eşler karşılıklı olarak birbirini ve duygularını önemser. Birbirlerine saygı duyarak birbirlerinin duygu ve duygularını anlamaya çalışırlar ve aynı zamanda daha iyi hissettirmeyi amaçlarlar.

Bir evlilik ilişkisinde eşler zor zamanlarda birbirlerinden ayrılmazlar. Hem erkekler hem de kadınlar, zor zamanlarda eşleri tarafından terk edilmeyeceklerinden emin olmalıdırlar. Evliliğin bu ihtiyacı karşılamasını hepimiz bekleriz. Hepimizin düştüğümüz zor zamanlarımızda partnerimizin yanında olmasına ihtiyacımız var ve bu ihtiyacı evliliğimizin karşılamasını bekliyoruz.


Yakınlık hissi

Evlilik ilişkisinde iki eş birbirine duygusal olarak yakındır ve benzer duygusal tepkilere sahiptir. Her iki eş için de acı verici bir olay diğerine de aynı veya benzer şekilde acı gelir. Eşler, zamanı geldiğinde birlikte gülüp birlikte ağlayabilen yakın iki dosttur.

Evlilik, iki eşin ara sıra anlaşmazlığa düşerek çatışma yaşadıkları bir ilişkidir. Evliliğin ilk yıllarında tartışmalar ve anlaşmazlıklar olsa da çiftler daha dengeli tartışmayı, birbirlerini incitmeden fikirlerini ifade etmeyi geliştirmelidirler. Birbirlerine karşı adil olmayı, haksızlık yaptıklarında bunu kabul etmeyi ve özür dilemeyi öğrenmelidirler.

Evli çiftler öncelikli olarak, şiddetli çatışmaya neden olan sorunlara her ikisini de memnun edecek çözümler bulmayı öğrenirler. Evli çiftlerin beraber geçirdikleri zaman içerisinde daha tatmin edici çözümler üretmelerini bekliyoruz.

Evlilik, eleştiri, yargılama ve eşe karşı duvar örme gibi davranışların alışkanlık haline gelmesini istemediğimiz bir ilişkidir. Bunların hiçbiri, hiçbir insan ilişkisinde olumlu ve yararlı sonuçlar doğurmaz.

Evlilik ilişkisinde bu davranışlardan yararlı bir sonuç beklememeliyiz. Eleştiri, yargılama, yabancılaşma ve suçlama, evlilik ilişkisinde oluşturmaya çalıştığımız duygusal bağa zarar verir.

Evlilik ilişkisinde övgüler, güzel sözler, karşılıklı memnuniyet ve takdir bekliyoruz. Evlilik birliği kurmuş olan erkek ve kadın, karşılıklı olarak, birbirlerini mutlu edecek söz ve davranışları bulmalı ve alışkanlık haline getirmelidirler.


Eş Seçiminde Hatalar

Bazı kadınlar hayat arkadaşı seçerken “zengin” olmasını isterler. Kadının rahat bir hayat sürebilmesi için zengin olması gerektiğine inanırlar.

Bazı kadınlar kariyer sahibi, okumanın zirvesinde bir eş ararlar. Böylesi bir eşin hem kültürlü, hem de paralı olacağına, ve bir evlilikte mutlu olmanın yolunun buradan geçtiğine inanırlar.

Bazı erkekler “güzel” bir eş ister. Fiziksel olarak çekici olan, ayrıcı güzel bir yüze sahip olan bir eş seçmenin doğru olduğuna inanırlar.

Hayat arkadaşı seçerken para, kariyer ve güzellik kriterlerine göre hareket edenler, mutlu bir çift olma yolunda ciddi bir risk alırlar. Bu saydığımız kriterler son derece yüzeysel ve yanıltıcı kriterlerdir. Zenginlik ve güzellik zamanla solup giden değerlerdir.

Zenginlik iflasta, güzellik ise tüm canlıların tabiatı olan yaşlılıkta kaybolur. Evlilik, ömür boyu kurulan bir ilişkidir, çok daha önemli kriterler göz önüne alınarak evlilik kararı verilmelidir.

Evlenmeye karar verirken hem kendinizin hem de gelecekteki eşinizin beklentilerini göz önünde bulundurun. Beklentileriniz gerçekçi mi? Beklentilerinize ulaşmak çok mu zor yoksa makul ve ulaşılabilir mi?

Bunlara dikkat etmenizi öneririm. Yeni evlilere ve evlenmeyi planlayan çiftlere tavsiyem beklentilerinden çok ihtiyaçlarına odaklanmalarıdır. Çok zengin bir eş maddi ihtiyaçlarını karşılayabilir ama en önemli insani ihtiyaçlardan biri olan saygıyı karşılayamazsa doğru kişi değildir.

Eş seçiminde yapılan hatalar nelerdir?

Hayat arkadaşı seçmek, hayatımızın en önemli aşamalarından birinde dikkatle düşünülmesi gereken seçimlerden biridir. Doğru seçim, size gelecek yıllarda mutlu bir huzurlu bir yuva sağlarken, yanlış bir seçim ise, yıllarca süren sıkıntı ve kargaşanın ilk adımı olacaktır.


Zengin Eş Aramak

Çok parası olan bir adam kadınları cezbeder. “Parası çok olsun, bolluk içinde yaşayayım. Elimi soğuk suya sokmasın” düşüncesi kötü bir düşünce biçimidir.

Bir adamın serveti gelip geçicidir ve dahası zenginlik sadece maddi bir durumdur. Parasının çok olması, çok varlıklı olması tüm bunları evlendiği eşi ile paylaşacağı anlamına gelmez. Eşine “Bunlar benim, sen de kendi malına mülküne sahip çık” diyen çok sayıda zengin insanı çalışmalarım sırasında tanıdım.

Servete aldanarak, ya da serveti en önemli başlıca kriter olarak seçen insanlar kanaatimce eş seçiminde ciddi bir hata yapmışlardır. Bu hatanın bedelini evlilikleri sürdükçe ödeyeceklerdir.

Faydalanılacak Eş Aramak

Tıpkı zengin eş aramak gibi, yararlanma niyetiyle eş aramak da en sık yapılan hatalardan biridir. Bir eşin herhangi bir yönünden yararlanma niyetiyle bir eş seçmek mutsuz bir evliliğin ilk adımı olacaktır. “Bu kişi benim için çalışıyor. Bunu nasıl kullanırım?” düşüncesi son derece bencil bir düşünceyse, gerçekten de faydalanılacak eş aramak da o denli bencil bir düşüncedir.

Anne Babanın Onaylayacağı Eşi Aramak

Eş seçmenin ebeveyn veya aile büyüğünün onayını almaktan başka bir amacının olmaması halidir. Çoğu durumda, aslında evlenen kişi evliliğe hazır değildir, hatta evlenmeyi hiç istememektedir. Henüz kendi bireysel ihtiyaçlarının farkında değilken, hem kendi, hem de eşin ihtiyaçlarının farkında olmanın gerekli olduğu bir ilişki biçimi olan evliliğe adım atmıştır. Ailenin büyükleri, “Ailemize layık birini seçmişsin. Aferin sana” desin, kabul edip onaylasın diye eş aranır ve evlilik gerçekleşir. Evlenmek, aynı zamanda hayat arkadaşını bu amaçla seçmek büyük bir hata olur. Aile büyüklerinin onayını almak için, hem “Ne zaman evleniyorsun” yakınmalarından kurtulmak… Hem de “Ne biçim eş seçmişsin” eleştirisinden uzak olmak için uygun olmayan zamanda, doğru eş seçimi yapma kaygısı duymaksızın bir eş bulunur ve evlenilir.

Mutlu Edecek Eşi Aramak

Bir hayat arkadaşı seçerken göz önünde bulundurulması gereken birçok faktör olsa da, bazı insanların eş adayında aradığı tek özellik mutlu eden bir insan olmasıdır. Bu şekilde seçilen eşin hatırı sayılır bir çaba göstermesi gerekir çünkü mutluluk bu türden bir evlilikte çiftin birlikte yarattığı bir duygu değildir. Her ikisinin de çaba ve uğraşları yerine, eşlerden birinin (mutlu edecek eşin) çaba uğraşları ile mutluluk aranır. Çoğu zaman, kendilerini mutlu edecek bir eş arayıp bulan ve evlenen insanların mutsuzluğu eşin tek başına yaptığı tüm girişimlere rağmen yeterli olmaz ve evlilik de hiçbir zaman mutlu bir evlilik olmaz.

Cinsel Doyum ve Zevk Verecek Eşi Aramak

Cinsel doyuma odaklanan bir insanın eş seçimi onu yanlış bir evlilikle karşı karşıya bırakabilir. İnsan yaşamının birçok alanı ve yönü olmasına rağmen, yalnızca “seks odaklı” eş seçimi yapmak yaygın hatalardan biridir. Hayatın çok daha önemli diğer alanlarındaki önemli boşluklar varken mutlu bir evlilik için cinsel tatmin yeterli olmayacaktır. Cinsel tatmin odaklı eş seçmek de yüzeysel bir karardır ve bu şekilde eş seçen çoğu insan evlilikte aradığı mutluluğu bulamaz.

Her Derde Derman Olacak Eşi Aramak

Kendinizi mutlu etmek için bir eş seçmeye benzer. Bu sayede kişi kocası için hiçbir şey yapmadan eşinin tüm sorunlarına çare bulmasını bekleyecektir. Kendilerini tedavi edilemez “hastalar” olarak gören insanlar, hayatlarının geri kalanında kendilerine fayda sağlayacak bir reçete yazacak bir doktor veya şifacı arayacaklardır. Doktor-hasta ilişkisi, karı-koca ilişkisi ile çok ciddi ayrımları olan bir tipidir. Evlilikte karı koca birbirlerine karşılıklı olarak mutluluk ve şifa vermeli, ve birbirlerinin sağlığı için çalışmalıdır. Bu nedenle, bir şifa kaynağı olarak bir eş seçmek, tek taraflı bir yardım akışını ve bencil bir ilişkiyi temsil eder. Bu tür evlilikler aynı zamanda mutsuz evliliklerdir.

Flört Bağımlılığından Kurtaracak Eşi Aramak

Flört bağımlıları, sık sık sevgili değiştiren (kıyafet değiştirmek gibi sevgili değiştirme alışkanlıkları vardır) ve bu şekilde yaşayan kişilerdir. Flört bağımlıları, sürekli olarak eş değiştirirken bu karşılaştıkları insanların hiçbiriyle duygusal bağ kurmazlar.

Bağlardan kaçınmaya özen gösterirler ve kopuk ilişkiler kurmayı tercih ederler. Bir gün, bu yolda ilerlemenin onları incittiğini ve değerli zamanlarını boşa harcadıklarını  anlarlar. Bu, anlık bir farkındalıktır ve hemen evlenmeye karar vererek çok büyük bir hata yaparlar.

Normal bir evlilik yapar gibi ama aceleyle, düşünmeden, sorgulamadan bir eş bulup evlenirler. Amaç evlenip güzel bir yuva kurmak değil, flört bağımlılığından kurtulmaktır.

Elbette evlilik, zihinsel ve fiziksel olarak insan gelişimi için en sağlıklı olan karardır, ancak flört bağımlılığından kurtulmak için aceleyle evlenmek işe yaramaz. Flört bağımlılığından kurtulmak için evlenmek, aynen bir uyuşturucu veya alkol bağımlılığından kurtulmak için evlenmeye benzer. Bu bağımlılıkların üçü de kurtulmanın çok zor olduğu, inatçı bağımlılıklardır ve evlenmek bunları bitirmek için doğru tercih değildir. Bunların tümü tedavi edilerek bitirilebilir.

Anne Babaya Karşı Gelme Amacıyla Eş Aramak

Anne babasıyla sağlıklı bir ilişkisi olmayan kişiler böyle bir seçim yaparlar. Her zaman söylediğim gibi ebeveynlerin çocuklarıyla derin bir duygusal bağ kurmaları gerekir. Bu ilişki, hem ileride kurulacak olan çift ilişkisinin temelidir hem de çocukların yaşamları boyunca geçirdikleri aşamaları ve izledikleri yolları etkiler.

Çocuklarıyla iyi bir bağ kuramayan ebeveynleri ve çocuklarını gelecekte hem ebeveyn – evlat ilişkisi, hem evlatların çift ilişkisi yönünden zor günler bekler.

Evlat, ebeveynlerinin hiçbir şekilde kabul etmeyeceği ve dahası en acımasız şekilde reddedeceği bir eşle evlilik kurmayı tercih eder. Kendi mutluluğu, kendi geleceği ve gelecekteki yaşamları ne olursa olsun, anne ve babasına aykırı gelecek olan bir kadını seçer.

Bu seçimin sonucu büyük bir hayal kırıklığıdır çünkü birine isyan etmek için eş seçimi yapılırken, dikkate alınması gereken önemli noktaların büyük bir bölümü göz ardı edilir. Bir insan kendi istek ve ihtiyaçlarını, aynı anda kendisine eş olacak kişinin istek ve ihtiyaçlarını görmezden gelip “isyan” peşinde koşarsa, mutsuz evlilikle karşı karşıya kalacaktır.
Eş uyumsuzluğu, kültürel farklılıklardan, uyumsuz beklentilerden ve diğer sorunlardan daha güçlü ve geniş ölçekli bir etkiye sahiptir.

Aile Baskısı Altında Evlilik

Aile “Bu kişiyle evleneceksin” dediği için yapılan evlilik de büyük olasılıkla doğru eş seçimi yapılmadan gerçekleştirilen yanlış evliliktir. Burada kusurlu olan ailedir, ancak durumu kabullenen kişi, ailenin baskısı altında uzun yıllar yaptığı yanlışın sonuçlarına katlanmak zorunda kalacaktır. Aile baskısı bugün de devam ediyor. Çocuklarını birey olarak değil, evlerinde duran bir obje olarak gören anne babalar, bu tür bir baskı uygulayarak çocuklarını istedikleri kişiyle evlenmeye zorlamaktadırlar.

Evlilik kararı almaya çalışırken zorlandığınızı düşünüyorsanız, size yardımcı olabilirim. İsterseniz yüz yüze, isterseniz internet üzerinden benimle görüşebilirsiniz.

Ayrıntılar için tıklayınız: İlişki Danışmanı Online

Serhat DAMAR

Klinik Psikolog / Çift Terapisti (PACT)

Yayım tarihi
İlişkiler olarak sınıflandırılmış

Serhat Damar tarafından

Serhat Damar, 2002 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji bölümünden mezun olmuştur. Klinik Psikoloji alanında yüksek lisans eğitimini tamamlayarak Klinik Psikolog ünvanı almaya hak kazanmıştır. Dünyaca ünlü çift terapistleri ile çalışarak bu uzmanlardan çift terapisi eğitimleri almıştır. İstanbul'da Çift Terapisti olarak görev yapmaktadır.

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.