Boşanma Psikolojisi

boşanma psikolojisi - boşanma psikolojisi kadın - boşanma psikolojisi erkek

Boşanmanın Psikolojik Etkileri Nelerdir?

Evlilik, insan uyumlu iki insan arasında gerçekleştiğinde insan ruhuna iyi gelen, psikolojik rahatlık sağlayan bir yaşam biçimi sunar.  Çocuklar açısından da durum aynıdır. Mutlu bir evlilik ilişkisi içindeki anne babanın kurduğu yuvadaki çocuklar bedensel ve ruhsal olarak sağlıklı olur. Birbiri ile uyumsuz iki insanın evliliği ise, ne yazık ki hem evli olan eşlerin, hem de varsa çocukların bedensel ve ruhsal sağlığını tehdit eder. Bu durumda boşanma, eşlerin bir çözüm olarak düşündükleri seçenekler arasında yer alır.

Boşanma gerçekleşmek üzereyken ve boşanma gerçekleştikten hemen sonrasında başlayarak, bir çok olumsuz duygu ve his yaşanır. Boşanma psikolojisi, insanların genel iyilik halini bir sure olumsuz yönde etkiler. Boşanan kişilerin önemli bir kısmı depresyon, anksiyete, yalnızlık ve dışlanma hisleri gibi olumsuz durumlar, duygular ve hisler yaşarlar. Özgüvenle ilgili, benlikleri ile zorlanmalar yaşarlar. Boşanma sürecinde ve boşanma sonrasında, burada ifade etmediğimiz psikolojik problemlerle de karşılaşılır.

Gelecek ve Geleceğe İlişkin Planlar Belirsizleşmiştir

Boşanmanın çok temel bir psikolojik etkisi, kişinin evlilik bağı kurduğu eşiyle uzun yıllar, hatta hayat boyu bir arada kalmak üzere kurduğu ilişkinin dağılmasına bağlı olarak ortaya çıkar. Bu ise, kişinin çok net bir şekilde kendi geleceği ile ilgili belirli olan bir netliğin ortadan kalkmasıdır. Bu durum gerçekten zor bir psikoloji yaratır ve buradaki plan program tümüyle değiştiği için kişinin yeni ve kendi başına kuracağı geleceğe doğru ilerlemesi kişiye zor gelecektir.

Boşanma gerçekleşirken mal paylaşımı, ev, araba ve paranın paylaşımı, taşınmalar ve özellikle de çocuklar konusu eşler açısından ekstra stres yaratacaktır. Aslında boşanmayı yaşamış olan çiftlerin tümü bunu belli ölçülerde yaşamış, ve bir dizi olumsuz duyguyu hissetmişlerdir. Geçmişte ailede problemler yaşayan, özellikle de anne baba ile ilişkisinde bağlanma problemi yaşayan kişilerin ve diğer psikolojik durumları yaşayan kişilerin boşanma süreçleri daha sancılı geçmektedir.

Boşanma Ruhsal Travma Yaratır

Çok problemli bir evliliği bitiriyor olsanız ve bu boşanma size ve eski eşinize iyi gelecek olsa da, boşanma bir ruhsal travma etkisi yaratacaktır. Haliyle de, olumsuz olan bir çok duyguyu ve bir çok geçmiş yaşantının anılarını da tekrar tekrar size hatırlatacaktır.

Aslında boşanmanın etkileri son derece olumsuzdur ve çok ağır yüklü duyguları beraberinde getirir. Bununla birlikte, her kişinin boşanması da, boşanma psikolojisi de kendine özgüdür. Bazılarının boşanma psikolojisi çok ağır bir şekilde gerçekleşirken bazıları da bu süreci ve boşanma psikolojisini daha hafif atlatmaktadırlar.

Boşanmayı düşünen ya da boşanmış olan kişilerin üzerinde durmaları gereken en önemli konu ise, boşanma öncesi ve boşanma sonrasında kendilerine iyi bakma ve kendilerini koruyup kollamak için neler yapacakları konusudur.

Boşanan Kadın Psikolojisi

Boşanan kadınlar, çoğunlukla ekonomik olarak olumsuz bir etkiye maruz kalırlar. Çocukların velayetinin çoğunlukla anneye verilmesi boşanan kadını ruhsal olarak desteklerken, çocukların bakımı için babadan hukuki olarak belirlenmiş olan desteğin gelmemesi ise olumsuz bir tük oluşturur.

Kadınlar, erkekler kadar yalnız kalmamakta ve erkekler kadar izole olmamaktadırlar. Kadın yaşamı daha fazla sosyallik ve iletişim içerdiği içindir ki, kadın psikolojik olarak boşanmadan daha az etkilenir diyebiliriz.

Boşanma sonrasında kadınlarda yaygın anksiyete bozukluğu, depresyon gibi kaygı ve duygudurum bozuklukları görülür.

Boşanan Erkek Psikolojisi

Boşanan erkekler, boşanmanın getirdiği olumsuz ruh halini en şiddetli şekliyle yaşarlar. Erkekler boşanma sonrasında yoğun bir yalnızlık içine girerler. Boşanma psikolojisinin de etkisiyle, tamamen yalnız ve izole edilmiş halde yaşamlarını sürdürmeye çalışırlar. Bu yoğun yalnızlıktan ve izolasyondan kurtulmak için içki, uyuşturucu maddeler, gecelik ilişkiler peşinde koşmak gibi eylemlere başvururlar. Bu tür çözümler kısa süreli olarak erkekleri iyi hissettirse de, bu eylemler sağlığa zararlı ve riskli davranışlardır.

Boşanma sonrasında erkeklerde anksiyete bozuklukları ve depresyon çok sık görülür. ABD ve AB’de yapılmış olan araştırma verilerine göre, boşanan erkeklerde majör depresyon, kadınlara oranla 2 kat fazla görülmektedir.

Boşanma Psikolojisini Yenmek İçin Neler Yapabilirsiniz?

Acıyı Yaşayarak Geçmesine Yardım Edin

Boşanma psikolojisi, özellikle de boşanmayı istemeyen eş açısından zor duygular barındırır. “Bu benim seçimim değildi”,  “Ben boşanmak istemiyorum”, “Eşim boşanmak istiyor ama benim hayallerim vardı, benim onunla bir ömür geçirme hayalim vardı, beklentilerim vardı” diye düşünür. Bu aşamanın, özellikle “inkar” dediğimiz bu aşamanın aşılması çok önemlidir.

Eğer boşanmanın karşımızda durduğunu bir gerçeklik olarak kabul etmezsek, o zaman hayat bizim için çok daha zorlaşacak ve toparlanmamız çok daha uzun yıllar alacaktır. Bu nedenle, kendinize ilişkinin bitmesi ve boşanma nedeniyle  üzülmek için, hatta yas tutmak için izin verin.

Yas doğal bir tepkidir ve özellikle kayıplarda ve boşanma gibi bir ilişkinin sonlandırıldığı durumlarda bir insanlar yasımızı tutma hakkına sahibiz. Boşanmada aslında eski eşten daha fazlası kaybedilir. Birden fazla kayıp vardır. Arkadaşlığın ve paylaşılmış olan anıların kaybı, gelecek hayallerin, planların ve umutların, sosyal desteğin kaybı, duygusal desteğin kaybı.

Bunların tümünün bir anda kaybedilmesi ile ilgili kendinize izin vermeniz kolay olmasa da bunu zaman içinde gerçekleştirmeniz gerekir. Yaşanılan duygular çok şiddetlidir ve bazen insana asla bitmeyecek, asla sonlanmayacak bir acı gibi gelebilir. Unutmayın ki, üzüntü / acı ve yas iyileşmenin önemli bir aşamasıdır. Yasın acısı da, biten bir ilişkinin ortadan kalkması ve ilerlemeye devam edebilmeniz için gereklidir. Yasınız ne kadar şiddetli olursa olsun, hiçbir zaman sonsuza dek sürmez ve bir noktada bittiğini göreceğinizden emin olabilirsiniz.

Kendinize Çok İyi Bakın…

Boşanma yoğun stresli olan ve bütün yaşam alışkanlıklarının değiştiği bir kilometre taşı, ya da bir sıfırlanma gibi de düşünülebilir. Bir boşanma sürecinden geçiyorsanız, o zaman çok önemli yaşam değişiklikleri ile karşılaşıyorsunuzdur bunları atlatabilmek için kendinize iyi bakmanız çok önemlidir.

Kendinize gerçekten iyi davranmalısınız. Gerçekten iyi bir bakıma, iyi bir ilgiye ihtiyaç duyduğunuzu bilerek hareket etmelisiniz. Bunun için dinlenmek, hayattaki diğer stres kaynaklarını mümkün olan en aza indirmek, mümkünse iş yükünüzü azaltarak çalışmak, ya da bir süreliğine daha hafif bir göreve alınmayı iş yerinizden talep etmek ilk yapabileceklerinizdir.

Bazı durumlarda insanların çok zor görevleri yapmaya çalışırken zorlandıklarını, herhangi bir şekilde daha hafif bir göreve alınmadıklarını görüyoruz. Bu danışanlarıma da bir sure izin almalarını, ücretli ve ücretsiz tüm izin haklarını bu kritik dönemde kullanmalarını tavsiye ediyorum. Benim bu tavsiyem özellikle çok riskli ve zor görevleri icra eden kişiler içindir. Bu grupta cerrahlar, pilotlar, ve riskli ve hayati öneme sahip görevleri icra eden mühendis ve teknik personeller ilk olarak belirtmem gereken kişilerdir.

Yepyeni Bir Program Yapın

Boşanma psikolojisi ile mücadele ederken, kendinize bakmayı, kendinizi koruyup kollamayı çok iyi öğrenmelisiniz. Bu yazımda belirttiğim tüm davranışlara önem verin ama bunu her daim yapın. Boşanma sonrası kendine bakma becerilerinizi geliştirip ilerletin. Kendinize bakmak için her zamankinden daha fazla zaman ayırın. Her gün yaşamınızda sizi rahatlatan ve rahatlattıkça sakinleştirecek, daha iyi hissetmenize hizmet edecek alışkanlıklarınız olsun. Her gün bunları yapın. Her gün “Dostum” dediğiniz size yakın, sıcak ve samimi gelen insanlarla vakit geçirin.

Tek başınıza veya bir arkadaşınızla yürüyüşler yapın. Keyif aldığınız bir hobiniz varsa mutlaka yapın. Çocukken yapmayı sevdiğiniz aktiviteler bugün de sizi iyi hissettirebilir. Bu yüzden bunlara da zaman ayırabilirsiniz.  Her gün sıcak bir banyo yapın, her gün ya da haftada bir kaç kez bir spor aktivitesi yapın. Haftanın belli günlerinde bedeninize profesyonel masaj yaptırın.

Kendinize her gün sevdiğiniz, keyif aldığınız bir film izlemek için zaman ayırın. Yeni bir kitabın birkaç sayfasını okumak için her gün kısa da olsa zaman ayırın, yoga, meditasyon ya da egzersiz yapın. Kendinize yeni bir program oluşturun ve tüm bu saydığımız aktivitelerden oluşan bu programla yepyeni bir yaşamı inşa edin. Boşanma sizin yaşamınızda belirsizlik ve kargaşaya neden olurken, yeni ve kendi yaptığınız bir programa geçiş yapmak ve sürekli olarak bu döngüye

uygun hareket etmek sizin rahatlamanıza yardımcı olur. Büyük ölçüde yapılandırılmış bir hayat hem size normal hissettirir, hem de rahatlamanıza, endişelerinizle başetmenize yardım eder.

Önemli Kararları Erteleyin…

Önemli kararları erteleyin. Sizin yaşamınıza etkisi büyük olacak çok önemli bir karar almanız gerekiyorsa ya da önemli adımlar atmanız gerekiyorsa, bunu boşanmadan sonraki birkaç ay süresince yapmayın.

Örneğin işten ayrılmak gibi bir düşünceniz varsa yada yeni bir işe girme gibi bir planınız varsa bunları erteleyin. “Bunlara birkaç ay sonra odaklanmam daha yararlı olacak” diyerek bunları biraz erteyin. Sizin duygusal olarak daha iyi, daha dengeli hissettiğiniz, ve daha sakin, daha akl-ı selim olarak karar alabileceğiniz bir halde bu önemli kararları almanız en doğrusudur.

Sigara, Alkol ve Uyuşturucudan Uzak Durun

Özellikle sigara, alkol ve uyuşturucudan uzak durum. Yoğun ve ağır duygular, yoğun stres ve şiddetli gerginlikler kişinin rahatlamak için başka nesnelere, başka rahatlatıcılara doğru bir yönelim göstermesini tetikleyebilir. Bu bahsettiğimiz maddelerin hiç biri, ne sigara, ne alkol ne de uyuşturucu maddeler sizi yaşadığınız durumda daha güçlü yapmaz. Sizi sadece bağımlı yapar. Bu nedenle de bunların tümünden uzak durmanızda sizin için yarar vardır.

Yeni Zevkler Keşfetmek İçin Zaman Ayırın

Boşanma, bir çok şeyin sonlanması ve bitirilmesi anlamına gelse de, yepyeni başlangıçlar anlamına da gelir. Daha önce hiç denemediğiniz eğlenceli ve zevkli aktiviteler, hobiler, ve henüz keşfedilmemiş bir çok yeni şeyi boşanma sonrasında keşfedebilirsiniz. Bunlar için mutlaka zaman ayırın. Daha önceden hiç bilmediğiniz ama size eğlenceli gelen yeni aktiviteler, sizin boşanma sonrasında hayattan keyif almanızı sağlar. Geçmişe odaklanmaktan kurtulmanıza, daha sağlıklı ve güçlü olmanıza yardımcı olur.

Özgürce Kendi İhtiyaçlarınıza ve Tercihlerinize Odaklanın

Eski ilişkinizde çoğunlukla kendi ihtiyaçlarınıza odaklanamadığınız zamanlar yaşadınız.  Şimdi artık tek başınasınız. Eski eş yanınızda olmadan, çok net bir şekilde kendi ihtiyacınızı ve isteklerinizi ortaya koyma zamanı. Kendi ihtiyacınıza göre hareket edin. Diğer insanlara isteklerinizi ve ihtiyaçlarınızı söyleyin. Sizden talepleri olduğunda bunlar gerçekleştirmek istemediğiniz talepler ise özgürce “Hayır” diyebilmenin rahatlığını yaşayın. Sınırlarınızı göstermeniz gereken durumlarda özgürce, sakin bir şekilde ifade edin. Kendinize, kendi ihtiyaçlarınıza, kendi tercihlerinize ve seçimlerinize öncelik verin ve bunun keyfini yaşayın.

Olumsuz Düşüncelerinize İzin Verin

Olumsuz düşüncelerinizi bastırmaya çalışmayın. Bu süreçte yaşananlar ile ilgili ve boşanma ile ilgili olumsuz düşüncelerinizin ne olduğuna dair netlik çok önemlidir. Sizi üzen ya da endişelendiren senaryonun ne olduğunu düşünmekten kaçınmayın ve bu düşünceleri bastırmak için çaba göstermeyin. Boşanma sürecindeki ve boşanma sonrasındaki olumsuz düşünceler bir anda gitmez. Bir süre devam edecektir ve beyniniz özellikle olumsuz anıların ve onursuz senaryoların bir anda kapanmasına izin vermeyecektir. Olumsuz düşüncelerinize yönelik size en iyi gelecek olan yöntem bunların gelmesine izin vermektir.

Karşılaşabileceğiniz en kötü durumun ne olduğunu düşünmek, bunları düşünmek için kendinize izin vermek. Ardından tekrar hayatınıza ve yapmakta olduğunuz şeyleri yapmaya devam etmek. Eğer yapabiliyorsanız bunları, ve tüm bunlardan öğrendiklerinizi yazmak, ve yaşamımıza devam etmek. Bunları bastırmaya, yok etmeye, unutmaya ve hiç aklımıza gelmemesini sağlamaya çalışmak size iyi gelmeyecektir. Çünkü bu olumsuz düşünce ve senaryoları bastırmak ve yok etmek, aklınıza gelmemesini sağlamaya çalışmak, bunların çok daha şiddetlenerek ve daha güçlenerek geri gelmesini sağlar, size zarar verir ve sizin bu düşüncelerle baş etmenizi zorlaştırır.

Boşanma Çocuğa Nasıl Anlatılır?

Boşanma psikolojisinden kurtulmak mı istiyorsunuz? Benden yardım alabilirsiniz.

Serhat DAMAR – Klinik Psikolog / Çift Terapisti

Yayım tarihi
İlişkiler olarak sınıflandırılmış

Serhat Damar tarafından

Serhat Damar, 2002 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji bölümünden mezun olmuştur. Klinik Psikoloji alanında yüksek lisans eğitimini tamamlayarak Klinik Psikolog ünvanı almaya hak kazanmıştır. Dünyaca ünlü çift terapistleri ile çalışarak bu uzmanlardan çift terapisi eğitimleri almıştır. İstanbul'da Çift Terapisti olarak görev yapmaktadır.